Kwaliteitscriteria in de kinderschoenen

Borstkankerzorg is een terugkerend thema in discussies over kwaliteitscriteria in de zorg. In 2010 was het CZ die als eerste besloot om borstkankerzorg in ziekenhuizen met minder dan 100 borstkankerpatiënten per jaar het etiket ‘matig’ op te plakken. Deze aandacht voor kwaliteitscriteria is sinds dat moment alleen maar toegenomen.

Ditmaal baart het onderzoek van mijn oud-collega Sabine Siesling, onderzoeker binnen de Universiteit Twente, opzien: Het aantal borstkanker behandelingen dat een ziekenhuis uitvoert blijkt niet significant van invloed te zijn op de overlevingskansen van patiënten. Overlevingskansen van patiënten die in ziekenhuizen worden behandeld met 75-100 behandelingen per jaar, zijn niet significant anders ten opzichte van patiënten die worden behandeld in ziekenhuizen die jaarlijks 200 of meer behandelingen uitvoeren.

Alleen de overlevingskansen na 10 jaar van patiënten die binnen ziekenhuizen werden behandeld met minder dan 75 behandelingen zijn lager. In de onderzoeksperiode (2001-2005) waren er nog negentien ziekenhuizen in die categorie. Door fusies en overnames is dit aantal inmiddels gereduceerd naar nul. Op grond van dit onderzoek kan worden geconcludeerd dat volumenormen voor borstkankeroperaties in ziekenhuizen hun effectiviteit in Nederland verloren.

Ook betekent dit dat volumenormen als heilige graal van kwaliteitsverbeteringen in de zorg, zo hun beperkingen blijken kennen.

Doorontwikkeling zorginkoopcriteria is nodig

De aanname dat volumes één-op-één samenhangen met de uitkomsten vormde in het recente verleden ook de basis voor de concentratie van de spoedeisende eerste hulp en hoogcomplexe zorg. Hoewel de ACM in de eerste instantie meeging met deze logica en zorgverzekeraars ‘dus’ ontheffing gaf van kartelrichtlijnen, dacht men hier in de tweede instantie toch anders over.  Dit onderzoek laat zien dat de twijfels van de ACM over volumenormen als belangrijkste criterium terecht zijn.

Gelukkig laat het onderzoek van Siesling ook nog iets anders zien: Uitkomstindicatoren zoals overlevingskansen zijn wel degelijk beschikbaar voor allerlei relevante analyses. Het is nu zaak om deze analyses niet alleen binnen de muren van een universiteit, maar ook binnen de kantoren van zorgverzekeraars uit te voeren. Het is tijd om niet langer eenzijdig aan zorgaanbieders strengere eisen te stellen door middel van kwaliteitsindicatoren. In plaats daarvan dienen ook aan die kwaliteitsindicatoren zelf strengere eisen worden gesteld.

Naar evidence-based criteria

Ik pleit voor het gebruik van evidence-based indicatoren die vooraf zijn gepubliceerd in internationale peer-reviewed journals. Op die manier wordt voor iedereen vooraf inzichtelijk wat een norm werkelijk ‘doet’ voordat deze door een zorgverzekeraar wordt gebruikt om te bepalen wat een zorgaanbieder nu eigenlijk juist wel of liever niet mag doen.

 

Bron:
Siesling, S.,Tjan-Heijnen, V. C.G., de Roos, M., Snel, Y.,van Dalen, T., Wouters, M. W., Struikmans, H.,Van der Hoeven, J.J.M., Maduro, J. H., Visser, O., 2014, Impact of hospital volume on breast cancer outcome: a population-based study in the Netherlands, Breast Cancer Research and Treatment, 177-184, DOI: http://dx.doi.org/10.1007/s10549-014-3075-7

 

Overige publicaties:

http://www.mednet.nl/nieuws/id8040-volumenorm-onderscheidt-kwaliteit-borstkankerzorg-niet.html

http://www.zorgvisie.nl/Kwaliteit/Nieuws/2014/8/Hogere-borstkankernorm-maakt-resultaat-niet-beter-1578747W/

 

 

 

Delen

Reageren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *